Srednja pomorska škola - Kotor

 

Kulturni život Kotora može se pratiti, uglavnom, od XII vijeka, ali neprekidni tok tek od XIV  vijeka, od prvih sačuvanih pisanih spomenika kotorskih, od 1326. godine. Od toga vremena može se pratiti i školski život, iako od školske arhive ili kakvih školskih spisa nema ni  traga sve do početka XIX vijeka.

Srednja pomorska škola u Kotoru ima bogatu tradiciju. Znanja iz oblasti pomorstva i plovidbe nekada su se prenosila neposredno, ali prve tragove sistematskih pokušaja nalazimo još u XVII vijeku. To su bile tzv. povremene škole. U Perastu su fratri davali osnovna znanja iz pomorstva u svojoj školi koja je radila od 1637. godine. U njoj su učili i  Marko Martinović i Matija Zmajević. Kasnije je i sam Marko Martinović u Perastu osnovao školu. On je, nakon vlastitog pomorskog iskustva, 1698. godine u svojoj školi obučavao 17 ruskih kneževa i boljara, koje je bio uputio Petar Veliki, pred kojim je Matija Zmajević, kasnije ruski admiral, polagao ispit iz nautike u Karlovim Varima 1712.
Na  Prčanju, u manastiru sv. Nikole, radila je povremeno privatna pomorska škola u drugoj polovini XVIII i prvoj polovini XIX vijeka. Dokad je radila i kako je radila  ne može se znati ništa pouzdano, osim d
a su nastavu održavali fratri i iskusni kapetani. U njoj je dobio osnovna nautička  znanja Ivan Vizin, koji je kasnije oplovio svijet. 

“Nautička škola” u Kotoru osnovana je  1849. godine sa 7 učenika. Od 1852. imala je dva, od 1879. tri, a od 1896. godine pet razreda. Nastavni jezik bio je italijanski. Tek od 1912. pod pritiskom narodnog oduševljenja pobjedama Srbije i Crne Gore, uveden je srpskohrvatski jezik kao nastavni. Broj učenika je tada utrostručen. Školska omladina često je ispoljavala političku borbenost u demonstracijama protiv Austro-Ugarske. Za vrijeme prvog svjetskog rata škola nije radila.

Škola je reorganizovana 1918. godine. Tada je  imala četiri stručna razreda i primala  učenike sa položenom tzv. malom maturom. Od 1921. nosi naziv “Pomorska akademija”, od 1932. “Pomorsko-trgovačka akademija”, od 1947. “Pomorski tehnikum”, a od 1952. “Pomorska škola”. Škola je 1969. godine odlikovana Ordenom zasluga za narod sa zlatnom zvijezdom. Tada je ponijela ime poznatog pomorca i učitelja pomorskih vještina Marka Martinovića. 

Reorganizacijom školstva 1974. godine ponovo je vraćen naziv Pomorska škola - Kotor.
Škola je od osnivanja  pet puta mijenjala zgradu u kojoj je radila. Iz prostorija franjevačkog samostana u Kotoru, preseljena je u Dobrotu (kuća Kapovića), zatim u Kotor (palata Pima). Od 1913. godine škola nastavlja sa radom u zgradi današnje Škole za Pomorstvo, a od 1952. godine u prostorijama bivše »Zetske plovidbe« (Tabačina), da bi nakon zemljotresa 1979. godine ponovo bila preseljena u Dobrotu.Na početku XXI vijeka, ne promijenivši zgradu od 1979. godine, Srednja pomorska škola školuje kapetane i upravitelje stroja. Oni plove širom svijeta na modernim i savremenim brodovima, ali znanja koja iz škole kao gotovi kadeti ponesu, propusnica su za svaki brod. I dalje su naši pomorci omiljeni i poštovani u moćnim svjetskim kompanijama. Kada u staru zgradu iznad Dobrote stignu pozdravi sa dalekih mora, uvijek su  profesori ove škole i  veseli i ponosni!

Osnovna djelatnost Srednje pomorske škole je obrazovanje i obuka učenika i polaznika kurseva u oblastima brodomašinstva, nautike i špedicije – agencija i carina. 

U tom smislu u Školi postoje tri smjera: Nautički, Brodomašinski i Špeditersko – agencijski i carinski smjer.

Kroz proces obrazovanja, odnosno redovne nastave, kao i kroz proces posebnih obuka, u školi se vrši obrazovanje i stiče obuka za sledeća zvanja u pomorstvu:

Obuka za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti:

  • oficir plovidbene straže na brodovima od 500BT ili većim, Sl. list SRJ br. 67/99, C3, STCW 95 
    A-II/1,

  • oficir plovidbene straže na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 750kW ili jačim, Sl. list SRJ br. 67/99, C.11, STCW 95 A-III/1